1 Temmuz 2015 Çarşamba

internet reklamcılığı ve etik

Hazırlayan

Emrah Yedekci
www.anatoliasystem.com

Giriş

Ahlakı konu edinen felsefe dalı olarak açıklanabilecek etik konusu mesleki yaşamda da belirleyici durumdadır ve etiğin çağımızda en çok önemsendiği alanlardan biri de reklâmcılıktır. Serbest piyasa ekonomisi kurallarının egemen olduğu günümüzün küresel pazarlarında yaşanan yoğun rekabete ve artan tüketici önemine paralel olarak pazarlama çabaları kapsamlı ve çok yönlü olarak ele alınmaktadır. Kuşkusuz bu çabalar arasında pazarlama iletişimi ve özellikle de reklâm uygulamalarının oldukça önemli bir yeri bulunmaktadır.

Reklâmlar, etik açıdan uygun bulunsun ya da bulunmasın, tüketici davranışlarını etkilemek amacıyla başvurulan önemli tutundurma karması içerisindedir. Bu nedenle reklâmlar tüketicileri olumlu anlamda etkileyebileceği gibi, tersi şekilde olumsuz olarak da etkileyebilmektedir. Bu nedenle reklâmlara karşı olumlu ve olumsuz yaklaşımlar ortaya çıkabilmektedir.  

Günümüzde internet de önemli bir reklâm mecrası haline gelmiş ve gelişmiş bazı ülkelerde de televizyondan sonra en fazla kaynak aktarılan ortam olmuştur. Ticari anlamda internet reklâmcılığının atış göstermesi ve işletmelerin de reklâm standartlarına uyma gerekliliği internetin önemini de arttırmıştır. Bununla beraber internetin küresel olma özelliğinden ve farklı etik, ahlak ve yasa çeşitliliği dolayısıyla, internet ve internet reklâmlarının içeriğini kontrol etme olasılığını zorlaşmaktadır. Bu nedenle çalışma kapsamında reklâmcılığın özel bir alanı haline gelen internet reklâmcılığı ve etik konusunun bir arada değerlendirilmesi gerekmektedir.

Çalışma dört temel bölümden oluşmaktadır. Buna göre ilk olarak internet reklâmcılığı kavramı ve kapsamı, ardından konumuz ile ilişkili olduğu üzere etik kavramı, kapsamı ve reklamcılık açısından etik konusu ve son olarak temel inceleme alanımızı oluşturan internet reklâmcılığında etik konusuna yer verilecektir.


İnternet Reklâmcılığı Kavramı ve Kapsamı

İnternet reklâmcılığına elektronik reklâmcılık da denmektedir. Reklâmını yapmak için interneti kullanan reklâm verenler internet ortamında mal ve hizmetlerinin tanıtımını gerçekleştirirler. İnternet reklâmlarında reklâm ortamı, internetteki web siteleri veya gönderilen elektronik postalardır. İşletmeler reklâm için bu aracı tercih ediyorlarsa kullandığı mesajlar, geleneksel reklâm ortamlarında sunulan mesajlarla tutarlı ve bütünlük içinde olmalıdır (Avşar ve Elden, 2004: 66). İnternet reklâmcılığı, internetin gelişmeye başladığı 90’lı yıllarda ortaya çıkmıştır ve halen internet, reklâmcılığın geliştiği ülkeler olan ABD ve İngiltere’de televizyon reklâmcılığından sonra ikinci büyük reklâm ortamıdır (Köroğlu, 2012: 76).

İnternet aracılığı ile ilk reklam Hotwired sitesinde 1994’te yayımlanan banner reklamıdır ve bunun ardından internet reklamcılığı yeni bir reklamcılık türü olarak pazarda yerini almıştır. Diğer mecralarda olduğu gibi internet reklâmcılığında da satıcı ve alıcı arasında etkileşim sağlamak esastır (Altınbaşak ve Karaca, 2009: 466).

İnternet aracılığıyla yapılan reklâmlar klasik reklâmlara göre bazı farklılıklar taşımaktadır.  İnternet ortamında reklâm, daha çok bilgi verme amaçlı oluşturulmuş sayfaların, renkli üç boyutlu olmaları, görüntü efektleri ile sunulabilmeleri gibi özelliklerinden dolayı hızla gelişmektedir. Günümüzde internetin daha fazla kişi ve işletme tarafından kullanılması, özellikle basılı yayın araçları ve internet arasında rekabetin büyümesine yol açmıştır. Dijitalleşmenin pazarlama alanında kullanılması ile birçok yenilik de gündeme gelmiştir. İnternet ortamları ile klasik pazarlamada kullanılması zor olan video, ses, grafik, animasyon gibi araçların hepsini aynı anda kullanma imkânına sahiptir. İnternetin bu süreçte yaygınlaşması ile klasik pazarlama faaliyetleri işletme içinde gerçekleştirilirken, mal veya hizmetlerin tüketicilere akışı için; mağaza, işyeri, büro ve benzeri mekânlara giderek daha az gereksinim duyulmaktadır (Ventura 2001: 80).


Reklâm veren ve reklâm ajansları cephesinde internetin kayda değer bir reklâm ortamı olarak görülmeye başlanmasında, internetin ürün ya da hizmetlerin hedef kitlesini oluşturan bireylerin hayatında önemli ve yadsınamaz bir yer kazanmasının etkisi büyüktür (Elden, 2013: 262).   

Geleneksel reklâmlar karşısında daha fazla bilgi sunabilmesi ile farklılaşan internet reklâmcılığı; yatay bütünleşmeye de imkân sağlamaktadır. Burada yatay bütünleşme olarak kast edilen temel üç konu “marketçilik kanalı olan iletişim, işlem ve dağıtımdır.  İnternet reklâmlarının diğer reklam araçlarına göre interaktif, bireysel, ölçülebilir, ekonomik, esnek ve giderek artan tiraj olmak üzere diğer reklam türlerine göre avantajları söz konusudur (Özen ve Sarı, 2008: 16).  

Bir reklâm ortamı olarak internetin kullanılması üç şekilde gerçekleşmektedir. Bunlar: (Elden, 2013: 264)

  • Web sitelerinin reklâm aracı olarak kullanılması,
  • Web sayfalarına reklâm verilmesi,
  • Elektronik posta yoluyla reklâm yapılmasıdır.

Web sitelerinin reklâm aracı olarak kullanılması, çeşitli kurumların sahip oldukları web siteleri aracılığıyla kurumsal veya ürünsel temelde tanıtımlarını yapmaları ve hedef kitle ile çift yönlü iletişim kurmalarını ifade etmektedir. Bir diğer reklâm türü ise kurumsal imaj, marka ve hedef kitleyle örtüşen diğer web sitelerine belli bedeller karşılığında reklâm verilmesini içeren uygulamalardır. İnternet üzerinden gerçekleştirilen son reklâm uygulaması türü ise elektronik post yoluyla reklâm yapılmasıdır (Elden, 2013: 266–268).

Banner reklâmları, internet reklâmcılığının en bilinen formudur. Banner reklâmları ileride iletişime davet ettiren küçük yazılım kodlarını da içerebilen, hareketli grafik imajlardır. En önemli özelliği bir tıklama ile başka bir web sayfasına yönlendirme yapılabilmesidir Banner reklamları ile ilgili standartları yayınlayan İnternet Reklam Bürosu’na göre banner reklamlarının üç temel özelliği bulunmaktadır. Bunlar: (Aksoy, 2012: 167)

  • Genellikle logo ya da reklam sloganından oluşurlar,
  • Web sayfasına yatay değil, dikey olarak yerleştirilirler,
  • Banner’ların alt kategorileri de vardır.

Banner reklâmlara benzeyen ancak farkları mevcut olan başka internet reklâm tipi ise, pop-up veya intersitial reklâmlardır. Bu tür reklâmlar web sitesine yerleşik olmayıp, tüketici bir web sitesine bağlantı beklerken, web sitesinden ayrı olarak kendiliğinden açılan pencerelerdir. Bu pencerelerden açılıp tüketici kapatmadıkça açık kalabildiği gibi, kendiliğinden de kapanabilir. Bu reklâmların boyutları tam ekran veya bannerlardan daha büyükçe yarım ekran olabilmektedir (Aksoy, 2012: 167).

Bunların dışında son yıllarda sosyal medya pazarlaması kapsamında internet reklâmcılığı da ortaya çıkmıştır. Sosyal medya pazarlamasını, bireyleri çevrimiçi sosyal kanallar yoluyla kendi web sitelerini, ürünlerini ya da hizmetlerini tanıtmak ve geleneksel reklâm kanallarıyla mümkün olmayacak çok geniş topluluklarla iletişim ve bağlantı kurmak için yetkilendiren bir süreç olarak tanımlanabilecektir.

Etik Kavramı ve Kapsamı

Etik, insan davranışlarını belirleyen sosyal standartlar dizisidir. Etik normları toplumlarda kabul gören ahlak teorisine uyum sağlamıştır ama ne onun eşdeğeridir, ne de ciddi yaptırımlar getirip hukuki veya dini hükümler gibi cezalandırma getirebilir. Etik konusunu diğerlerinden ayıran en önemli özellik, sert yaptırımlar içermemesidir (Müezzinoğlu, 2003: 117). Etik ile ilgili tartışmalarda temel konu eylemlerde ahlaki açıdan değer ya da değersiz olanın ne olduğu ile ilgilidir ve farklı etik kuralları ile ilgili kuramlarda da görüldüğü burada iyiyi yaratan farklı konular üzerine odaklanılmaktadır. Bazı kuramlar haz, mutluluk ve ödevi yerine getirme üzerine yoğunlaşırken, bazı kuramlar ise doğruluk ve sevgiye odaklanmaktadır. Russell istek duyulanın iyi, tiksinilenin ise kötü olduğunu savunmakta, ancak insanların bu konuda görüş birliği içerisinde olmadığını belirtmektedir. Ayrıca istekler de birbiri ile çelişmektedir. Etik de çelişen istekler ve bireylerin çatışmalarını çözecek değerlerin belirlenmesini konu edinmektedir (Nutall, 1997: 15). Etik konusunda ön plana çıkarılan sorular nelerin değerli ya da değersiz olduğu, erdemin ne olduğu ve olmadığı, hangi eylemlerin doğru ya da yanlış olduğu üzerinedir. Bu kapsamda belirli durumlarda ne yapmanın doğru olacağı sorusu, o durumu yaşayanın yanıtlaması gereken bir sorudur. Bununla birlikte belirli durumlar bir yana değerli ya da doğru olanın ne olduğu üzerine sorular da etik konusu içerisine girmektedir (Aydın, 2001: 5).
Etik konusunda temel dayanağın iyi niyet olduğu da savunulmaktadır. İyi niyet kişilerin savunulanları kabul etmesi ötesinde, fiilen de bu eylemleri ilke olarak uygulamasına dayanmaktadır. Belirli nedenlerden dolayı kişilerde iyiyi isteme, yani iyi niyet eksik olabilecektir. Bu durumda etik düşüncelerin de hiçbir anlamı olmaz; tıpkı, örneğin teleolojiye ilişkin düşüncelerin, - aynı zamanda herhangi bir şekilde dinsel eylemle ilişkili değillerse- entelektüel açıdan önemli olabilseler bile, asıl amaçlarına bu bağlamda ulaşamayacakları gibi. Hiç kimse teoloji ile dindar olamayacağı gibi etik ile de ahlaklı olamaz. Bununla birlikte etik, eleştirel sorgulama yoluyla, ahlaka yönelik doğal bakışın aydınlatılması bakımından hayata katkıda bulunabilir. O halde etiğin konusunu ahlaki eylem ve yargılar oluşturur (Özmutaf, 2007: 86).
Her şeyi hemen ahlaki açıdan yargılamayıp, ahlaki olanın esasen ne olduğunu, ahlaki eylemin bir anlamı olup olmadığını, böylesi bir eylemin nasıl temellendirilebileceğini ve açıklayabileceğini soran kişinin konumu etiktir. Etik konusunda belirtilecek olgulardan bir diğeri de sadece insanlara özgü olmasıdır. Kavramın temeli ise toplumsal faydanın elde edilmesidir. Toplumsal kalkınma amacıyla ahlaki davranışların rehberliğinde hareket etmek konunun özünü oluşturmaktadır. Özellikle kamu sektöründe uygulama açısından etik konusunun önemi ve rolünü açıklamak için ahlak kurallarına da başvurulmaktadır. Bu nedenle etik ve ahlak konusu da birbiri ile bağlantılı durumdadır (Usta, 2010: 159).
Toplumsal yaşamda ahlâk, daha çok töre anlamında tutum ve davranışları ifade etmek amacıyla kullanılmaktadır. Etik ise bir sürecin ve nasıl sorusunun anlatımıdır. Bir başka ifadeyle; etik usul veya biçim, ahlâk ise esas ya da içerik ile ilgilenmektedir. Ahlâk yerel olmakla birlikte evrensel olan ilke ve kuralların ilk önce yaşandığı ve denendiği alandır. Evrensel nitelik taşıyan etik çerçevenin yapı taşları yerel ahlâkî kurallardan oluşmaktadır (Mahmutoğlu, 2009: 227).
Etik, içeriği ne olursa olsun, bir eylemin haklı olarak ahlaki diye tanımlanabilmesi için yerine getirilmesi gereken koşulları tamamen biçimsel yoldan yeniden kurarak -ahlaksal olanla ilintili bütün soruları çok genel, ilkesel, dolayısıyla da soyut düzlemde tartışır. Bu nedenle etik daha çok herkes için ulaşılması gereken değerlerin ölçütlerini belirtmekte ve hangi amacın iyi kabul edileceğine dair bağlayıcılığı göstermektedir. Ayrıca etik bir şey hakkında iyi hükmüne nasıl varılacağını da belirtmekte, dolayısıyla tek tek eylemlere değil; bunlar ile ilgili yargıların nasıl oluştuğuna odaklanmaktadır (Acar, 2000: 1; Pieper, 1999: 18).
Reklâm ve Etik İlişkisi
Reklâm, yoğun olarak kullanılan ve büyük kitleleri hedef alması bakımından üzerinde çok fazla konuşulan ve en sık eleştirilen pazarlama aracıdır. Reklâmın bu kadar çok eleştirilmesi, tüketicilere aldatıcı ve yanıltıcı bilgiler vermeye açık olması ve ikna etme ile kandırma, diğer bir deyişle aldatma sınırları arasında net bir çizginin çizilememesinden kaynaklanmaktadır (Torlak, 2007:259).
Tüketicinin tüm pazarlama çalışmalarının merkezinde yer almasıyla önem kazanan pazarlama ilerisimi elemanlarından birisi olan reklâmın ikna etme ve yönlendirme yeteneği ve gücü vardır. Reklâmın bu özelliğinin kötüye kullanılma olasılığı nedeniyle, reklamcılıkta etik sorunlar sıklıkla gündeme gelmekte ve çeşitli platformlarda konu tartışılmaktadır. Birtakım yasalar, düzenlemeler ya da toplumsal ve bireysel değerler ve yargılar reklâmcılıkta etik sorununa çözüm getirmeye çalışsa da reklâmın toplum üzerindeki potansiyel etkileri, reklâmcılıkta etik sorun tartışmasını gündemde tutmaktadır. Reklâmın toplum üzerindeki olumsuz etkilerini eleştiren görüşler de her geçen gün artmaktadır. Reklamlardan en çok etkilenen kesim olan çocuğun reklamlardan ve özellikle televizyon reklamlarından bu kadar çok etkilenmesini birkaç çarpıcı araştırma sonucuyla da gözleyebiliriz (Lindstorm ve Seybold, 2003: 64–65).
·         Çocuklar televizyonda izlediklerine dikkatle bakmakta ve yetişkinlerden daha fazla ayrıntıyı anımsamaktadır. (Kendilerine yönelik olmayan reklâmlarda bile.)
·         Çocuklar reklâmları gerçekten sevmektedirler. Yetişkinlere göre yedi kat daha fazla sevdiklerini belirtmektedirler.

Reklâmlara ilişkin düzenlemeler üzerinde reklâmı yapılan ürün, reklâmın yayınlandığı ortam ve yayınlanma biçimi, hedef kitlesi, içeriği yani neyin, nasıl söylendiği gibi pek çok unsur etkili olmaktadır ve reklâmlar bu unsurlara dair geliştirilen hukuk kuralları kapsamında denetime tabi tutulmaktadır, örneğin hemen hemen hukuk sistemlerinde yasak olan aldatıcı reklâmlarla mücadele edilirken, dört ayrı yöntem uygulanmaktadır. Bunlar özdenetim, özel hukuk kuralları, idari denetim ve cezai tatbikattır (Avşar ve Elden, 2004: 85).

Reklâm sektörünü oluşturan unsurlar kapsamında etik ilkelerde göz önüne alınabilecek konular şu şekilde sıralanabilir: (Aktuğlu, 2006: 10)
  • Reklâmı kim yapacaktır?
  • Neyin reklâmı yapılacaktır?
  • Reklâm veren – reklâm ajansı arasındaki ilişkinin boyutları ne olacaktır?
  • Reklâm ajansı - medya arasındaki ilişkinin boyutları nasıl olacaktır?
  • Reklam verenin medya ve reklam ajansına karşı sorumlulukları nelerdir?, 
  • Reklâm ajansı ve medyanın reklâm verene karşı sorumlulukları nelerdir?
  • Sosyal yaptırımlar ve mesleki yaptırımlar nasıl olmalıdır?
  • Yaptırımlarda esas alınacak ilke ve kurallar nelerdir, bunları belirleyecek yetkililer kimlerdir?

İnternet Reklâmcılığında Etik

Reklâm, pazarlama ve satış gibi ticaret aktivitelerinin çok büyük miktarda gerçekleştiği internet ortamında, kişiyi ele geçirmek ve aktif olarak saldırıda bulunmak engellenmesi zor bir hareket olduğu için; internette etik ve hukuk konularının önemini ortaya çıkarmaktadır. Bunun dışında kişinin rızası dışında reklama maruz kalması gibi konular da internet reklamcılığında etik konuların tartışmaya açılmasına yol açmıştır.

19–21 Kasım 1999 tarihleri arasında Ankara Üniversitesinde düzenlenen, İNET-TR’99 Panelinde konuşma yapan Yargıtay Başkanlığı Tetkik Hâkimi Mehmet Tiftikçi: “Tüketicinin korunması alanında, internet dolayısıyla karşımıza çıkan bir ilk sorun, internet yoluyla yapılan aldatıcı ve yanıltıcı reklâmlardır.  İnternet sisteminin özelliği nedeniyle; yapılan reklâm salt bir reklâm olarak kalmamakta, genellikle tüketicilere reklâmı yapılan ürünü anında satın alma ya da hizmetten anında yararlanma olanağı sunulmakta ve tüketici reklâmın cazibesine kapılarak, düşünme fırsatı bile bulamadan kendisini sözleşmeyi akdetmiş bulmaktadır. Böylece reklâmın aldatıcı ve yanıltıcı etkisi de katlanarak çoğalmaktadır”  şeklindeki konuşması, internet reklâmcılığının hukuki önemini ortaya koymaktadır (Görkey, 2008: 38).

İnternette reklâm sektörünü oluşturan kurallar ve genel ilkeler, henüz tam anlamıyla yerleşmiş değildir. Özellikle elektronik postanın kolay, ucuz ve hızlı olması gibi nedenlerle internet iş modeli oluşturan çoğu şirket, her fırsatta elektronik posta mesajı göndermeye çalışmaktadır. Bu olgu, ciddi bir mesaj kirliliği yaratmakta ve elektronik posta reklâmlarının etkisini ortadan kaldırmaktadır (Altunışık ve Karaca, 2009: 473).

Doğru kişiye izin alınarak gönderildiğinde etkin bir reklâm türü olan elektronik posta yoluyla reklâm uygulamalarında karşılaşılan en önemli sorun ise “kullanıcıları rahatsız edecek ölçüde sık aralıklarla ve onlardan izin almadan reklâm yapılmasıdır. Bu tarz olumsuz uygulamalar ile kullanıcılar hem reklâm iletisini okumadan silmekte hem de reklâm içerikli postayı gönderen firmaya yönelik olumsuz bir tutum geliştirmektedir” (Elden, 2013: 268–269).

İnternet reklâmcılığında etik dışı uygulamaları en aza indirebilmek amaçlı “mesaj listesinden çıkabilme” olanağı geliştirilmiş olsa da bu durum da etik olmayan uygulamalara neden olabilmektedir. Bazı işletmeler, bu uygulamayla listelerden çıkmak isteyen kullanıcıların hesaplarını sürekli kullanılan bir posta adresi olarak değerlendirmekte ve başka işletmeye satmak üzere biriktirmektedir (Altunışık ve Karaca, 2009: 473).

Kişisel enformasyonun mahremiyetinin korunması açısından, e-posta ve tele pazarlama alanında kabul gören uygulamalar arasında, kullanıcının istediğinde bilgilerini sildirip bu tür sistemlerden ayrılabilmesi de bulunmaktadır. Örneğin ABD’de GrammLeach-Bliley kanunu ile bankacılık ve finansal hizmetler alanındaki bilgilerin korunması hedeflenmekte, The Children’s Online Privacy Protection kanunu ile de çocuklara yönelik benzer bir düzenleme yapılmaktadır. 2003 tarihli CAN-SPAM kanunu, istenmeyen ticari e-postaların alınmaması için mesajda seçenek sunulmasını gerektirmektedir (Köroğlu, 2012: 76–77).

İnternet etiği kapsamında tartışılan bir diğer önemli konu Web sayfasını ziyaret eden kullanıcıların haberi ve izni olmadan onlar hakkında bilgi toplamaktır. Bu tür bilgiler çoğu zaman ziyaretçiler için yararlı olabilecek tarzda, örneğin sonraki ziyaretlerde sitenin hızlı yüklenmesi yönünde kullanılırken, bazen de elde edilen bilgilerin diğer iş modellerine ücret karşılığı satılması, ziyaretçilere sürekli reklâm içerikli mesajlar gönderilmesi gibi etik dışı amaçlarla da kullanılabilmektedir (Altunışık ve Karaca, 2009: 473).

Joseph Migga’ya göre; internette yer alan reklâmların kişisel kimliği ele geçirerek kişiye özel mesaj göndermesi, toplum üzerinde psikolojik bir zarar meydana getirmektedir. Kişinin her türlü hareketinin gözlem altında tutulması ve kendine ait özel bir alan bırakılmaması, güven kavramını zedelemektedir. Böylece internet reklâmcılığının etik, hukuki ve yasal olarak denetim altına alınması gerekliliği ortaya çıkmaktadır (Görkey, 2008: 59).


Sonuç

İnternetin ortaya çıkması ve hızla yaygınlaşmasıyla birlikte reklâmcılık da yeni bir döneme girmiştir. Daha önce kullanılan geleneksel reklâmcılık yöntemlerinden farklı olarak internet ortamı, zengin medya desteği sağlama, hedef kitle belirleme, anında yayına alma ve yayından kaldırma, anlık ölçümlenebilme, ekonomik olma gibi üstün yönleriyle öne çıkmıştır.

İnternet reklâmcılığında etik konusu özelinde ön plana çıkan temel konular genel olarak internet yoluyla yapılan aldatıcı ve yanıltıcı reklâmlar, kullanıcıları rahatsız edecek ölçüde sık aralıklarla ve onlardan izin almadan iletilen spam mailler, çocukların internet reklamcılığına karşı korumasız olması ve kullanıcıların istekleri dışında açılan reklam sayfalarıdır.

İnternet reklâmcılığı gerek Türkiye, gerekse yabancı ülkeler açısından günlük yaşantımıza henüz yeni giriş yapmış ve çok hızlı gelişmiş bir konu olduğundan gerekli yasal düzenlemeler halen ön plana çıkamamıştır.  Piyasanın etik rekabet unsurlarını temel alan bir etkileşimde olmasını sağlamak amacıyla bazı tavsiye niteliği olan kurul ve kurumlar oluşmuş ve çalışmakta ise de; bu kurulların gerekli yasal düzenlemeler ile daha etkili bir duruma getirilebilir olduğu düşünülmektedir. Diğer yandan,  internet reklâmcılığı konusunun teknik ya da etik yaklaşımla değerlendirilmesiyle birlikte, konuyla ilgili olarak mevcut ya da yenilenmesi gereken yasal düzenlemelerin tartışılmaya açılması,  dolayısıyla bu alanda disiplinler arası bilimsel çalışmaların sayılarının artırılması bir zorunluluk haline gelmiştir.








Kaynakça

Acar, A. G. (2000). Etik Değerlerin Kurumsallaştırılması Üzerine Bir Araştırma, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
Aktuğlu, I. A. (2006) “Tüketicinin Bilgilendirilmesi Sürecinde Reklâm Etiği”, Küresel İletişim Dergisi, Sayı 2.
Aksoy, Ramazan (2012) İnternet Ortamında Pazarlama, Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Avşar Z. ve Elden M. (2004). Reklâm ve Reklâm Mevzuatı. Ankara: RTÜK Yayınları.
Altunbaşak, İ; Karaca, E. S. (2009) “İnternet Reklâmcılığı ve İnternet Reklâmı Ölçümlenmesi Üzerine Bir Uygulama”, Ege Akademik Bakış Dergisi, Cilt 9, Sayı 2.
Aydın, İ. P. (2001). Yönetsel Mesleki ve Örgütsel Etik, Ankara: Pegem A Yayıncılık.
Elden, M. (2013) Reklâm ve Reklâmcılık, 2. baskı, İstanbul: Say Yayınları.
Görkey, D. (2008) İnternet Reklâmcılığı: Etik ve Hukuk Sorunsalı, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
Köroğlu, O. (2012) “İnternet Reklâmlarının Engellemesinde Kullanıcı, Reklâmcı ve Online İçerik Üreticilerin Algısı Üzerine Bir İnceleme”, İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, Cilt 42, Sayı 1.
Lindstorm M. ve P.B. Seybold (2003). Brand Child. İstanbul: CSA Yayın Ajansı.
Mahmutoğlu, A. (2009). “Etik ve Ahlak: Benzerlikler, Farklılıklar ve İlişkiler”, Türk İdare Dergisi, S. 463–464, Haziran Eylül.
Müezzinoğlu, A. (2003). “Bilim ve Etik”, Türk İdare Dergisi, Sayı 438.
Nuttall, J. (1997). Ahlak Üzerine Tartışmalar Etiğe Giriş, çev. A. Yılmaz, İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Özen, Ü.; Sarı, A. (2008) “İnternet Reklamcılığı: İnternet Kullanıcılarının İnternet Reklamcılığı Konusundaki Tutum ve Davranışları”, Bilişim Teknolojileri Dergisi, Cilt 1, Sayı 3.
Özmutaf, N. M. (2007). “Liderliğin Örgüt Kültürü İçinde Değişimsel Boyutta Değerlendirilmesi”, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı 6.
Pieper,  A (1999) Etiğe Giriş, çev. V. Ataman/G. Sezer, İstanbul. Ayrıntı Yayınları.
Torlak, Ö. (2007), Pazarlama Ahlakı, İstanbul: Beta Yayınları.
Usta A. (2010). “Kamu Görevlisinin Etik Amaç ve Ahlaki Yükümlülüğüne Yönelik Bir Değerlendirme”, Türk İdare Dergisi, Sayı. 468.
Ventura, K., (2001) “Pazarlama Araştırmaları Kapsamında Yaşanan Teknoloji Tabanlı Değişim”. Ege Akademik Bakış Dergisi, Cilt 1, Sayı 1.


Dikkat: hazırlanan bu makale için isim ve kaynak göstermeden kullanamasınız

20 Nisan 2015 Pazartesi

Boşanma veya mahkeme kararı ile değişen Adınızı Facebook ta değiştirmek

 Facebook’ta en çok yaşanan sorunlardan biride herhangi bir nedenden soyadınızın değişmesi ve bazı soyadlarının facebook ca kabul edilmemesi bunun için Facebook giriş yaptıkdan sonra aşağıdaki linkten başvuruda bulunun fakat önceden resmi bir kimliğiniz taranmış olarak bilgisayarınızda kayıtlı bulunmalı çünkü bunu facebooka göndermek zorundasınız


https://www.facebook.com/help/contact/561627100638621

kaynak:http://emrahyedekci.tumblr.com/

Eğer siz başaramıyorsanız Sosyal Medya destek için tıklayın

Facebook Doğrulanmış Sayfa Simgesi Talebi

Bu aralar en çok sorulan sorulardan biride bu Facebook da yönettiğim sayfaya nasıl doğrulanmış simgesi alabilirim. Yani Mavi Tık.
 Facebook'un kendi yardım sayfasında bulunduğunuz bölgede bu özellik henüz kullanılmamaktadır mesajı alacaksınız. fakat aşağıda verdiğim linkten bir talepte bulunabilirdiniz.

https://www.facebook.com/help/contact/1448613808726619

Fakat artık 2015 sonu itibari ile VPN v.s. bağlanarak dahi başvuruda bulunamıyorsunuz bu Türkiye için geçerli tabi Yurt dışında yani ABD den  bir sosyal medya ajansından yardım almalısınız.
Durumda bir değişiklik olursa bilgilendirme yapacağız

Twitter içinde www.sosyalmedyayonetimi.co firmasından destek alabilirsiniz.

Başarılar

17 Mart 2015 Salı

Dijital Marka Kimliği ve İletişimi

Marka İçin çeşitli tanımlamalar mevcuttur. bir kaç tanımlamaya bakacak olursak: marka, 
İsim, terim, tasarım, sembol, ya da bir firmanın ürün ya da hizmetlerini diğer firmalardan ayıran özellikler olarak tanımlanabilir. veya bir markanın, şirketin ya da organizasyonun en önemli unsurlarından biridir denilebilir. Bu konudaki bütün tanımların çoğu da doğrudur. Ama bence ve Markayı algılayanlarca Marka isimi ile logosu ile yazı karakterleri ile halk üzerinde etki yaratmanın ziyadesinde ürünü ile hizmeti ile toplumun haz ve insanın doğasından ötürü kolaylaştırması ile veya çağın gerekliliklerine uyumu ve yerelleşmesi ile isim ve logosuna değer katmaktır!


Dijital Marka Kimliği ve Müşteri iletişimi nasıl olmalıdır.
Yukarda bahsettiğim gibi kolaylaştırmak Dijital marka Kimliğinize yüksek değer katacak bir unsurdur.  Fakat önce tatbiki Yeni Medya Araçlarında yani dijital dünyada yerimizi almamız gereklidir. Firmanızı temsil eden bir alan adı ( domain name) ucuz olmasından ise size gerekirse özel ilgi gösterebilecek bir hosting firması bunlar Marka tarafını rahatlatacak unsurlardır.

Dijital tarafta öncelikle gerçekten müşteri ihtiyaçlarınızı karşılayacak Mobil uyumlu ki burada şunu belirtmek isterim bir uygulama (application)  yazdırmaktan ziyade veya mobil bir site yaptırmak yerine Responsive yani bütün Web tarayıcılara otomatik olarak konumlanan tasarımları tercih etmeniz. bu kolaylaştırma adımınızın ilk aşamasıdır. Tatbiki markanızın kişiliğini belirtecek Vizyon, Misyon gibi unsurları ayrıca ürün ve hizmet konumlandırmanızı web sitenizde net şekilde belirtmelisiniz.  Tabi ürünleriniz veya hizmetleriniz ile ilgili daha sonra Sosyal medya dada kullanacağınız Mesajınız çok önemli. Bu Markanızın Özünü yansıtacaktır. Bundan sonraki adım ulaşılabilirlik olmalıdır.

Ulaşılabilirlik için: Artık responsive ve Seo (Arama motoru optimizasyonu) (yarı İngilizce yarı Türkçe yazılımları maalesef ister istemez yapabiliyoruz bunun için özür dilerim.)uyumlu bir web sitemiz var şunu belirtmek gereklidir ki. Seo uyumlu demek sitenize SEO işlemi yapılmış demek değildir. Bunun için profesyonel bir yardım almanız muhakkaktır. Ve Seo Google ın Algoritmalarındaki yeni güncellemeler ile artık tam anlamı ile dijital bir PR şeklini aldı denilebilir. Seo Nasıl yapılır bunun ile ilgili diğer Kayıtlarıma bakabilirsiniz.
Ve hemen arkasından Sosyal Medya mecralarında yer almalısınız hiç kuşkusuz ki Yeni Medya araçlarının en etkili merkezleri Sosyal Medya Facebook, Twitter, Google Plus, YouTube, Linkedin bunlar en çok kullanılan sosyal medya mecraları her mecra için iyi bir tasarım ve içerik düzenlemesi ile işe başlayabilirsiniz. kesin bir uyarı ki bu üzerinde konuşulması gereken bir konu Takipçi veya beğeni satın almayın organik veya reklam yolu ile kullanıcıların sizlere ulaşmasını sağlamalısınız.
Sosyal Medya size müşterililerinizin ulaşabilmesinin dışında bir iletişim ve geri bildirimi biraz daha farklı algılarsak bu amaçla da kullanılmakta ve iletişim başlığı altında da yer alması gereken bir konudur. Eski sıkıcı ve bıktıran bir tanıtım yöntemi emailling. Bu kadar kötümü gerçekten aslında insanları bu kadar gereksiz(spam) email ler ile bıktırmamış olunsa belki de en etkili bilgilendirme ve pazarlama yöntemlerinden biri olabilir. Büyük ve müşteri sadakat ını sağlamış eticaret siteleri için hala etkili ve ekonomik yöntem diyebiliriz.

SEM: yani arama motoru pazarlama gerçekten pazarlama ve satışın dışında Markalaşma sürecinde Müşteri tarafını bir başlık altında tutarsak yani ilgili kitle yaş cinsiyet v.s. en iyi etkileşim sağlayıp analiz alabileceğiniz ve markanızı bu doğrultuda yapılandırabileceğiniz bölümdür diyebilirim


Birde şunu belirtmeden yapamayacağım. Markalaşmak istiyorsunuz fakat her şeyi kendiniz yapma peşindesiniz. Tatbiki her şey bütçeye bağlı ve en ekonomik koşullarda ilerlemeyi herkes ister. Fakat Dijital anlamda markalaşmak istiyorsanız firmanıza alacağınız bir bilgi işlemci ile her şeyi çözemezsiniz hatta sosyal medyamızı takip etsin diye bir kız aldık hiç bir şey olmuyor cümlesini kurmak istemiyorsanız kesinlikle Bir Yeni Medya Ajansı (dijital ajans) ile çalışın. Çünkü Sürekli Başarı Yetkin bir ekip ile olur. Bilgi işlem elemanının işi web tasarım değildir. Sizin işiniz Google reklamlarını yönetmek değildir. Sosyal Medya yönetmek için işe aldığınız kişinin Grafik tasarımı, yazılım bilgisi, İletişim yönetimi eğitimi v.s. varımdır? sorularının sorulması gerekli. Bu personelinizi Kesinlikle Profesyonel olarak çalıştığınız ajansla iletişim için kullanmanız çok daha verimli olacak ve Markalaşma sürecindeki birlikte çalışma ekip olma olgusunu sağlayacaktır.

Emrah Yedekci
Yeni Medya Pazarlama uzmanı
www.anatoliasystem.com

3 Şubat 2015 Salı

Etkili Anahtar Kelimeler

Anahtar kelimeleriniz, potansiyel müşterilerinizin, ürünlerinizi veya hizmetlerinizi bulmak için kullanacağı terimlerle eşleşmelidir.

1. Müşterilerinizin ürünlerinizi veya hizmetlerinizi tanımlamak için kullanacağı terimleri veya kelime öbeklerini ekleyin.
2. Reklamınızın temasıyla doğrudan alakalı olan spesifik anahtar kelimeler seçin.
3.Tüm anahtar kelimelerinizi ve reklamlarınızı bir reklam grubuna eklerseniz, kadın gece ayakkabısı arayan bir müşteri, erkek tenis ayakkabılarıyla ilgili reklamınızı görebilir. Bu yüzden reklamlarınızı reklam gruplarına ayırın.
4.  İki veya üç kelimeden oluşan anahtar kelimeler (kelime öbeği) genellikle en etkili olanlardır.


Negatif Anahtar Kelimeler

İlgisi en yüksek müşterilere ulaşmanıza, maliyetlerinizi düşürmenize ve yatırım getirinizi (YG) artırmanıza yardımcı olabilir.
Negatif Anahtar Kelimeler; Reklamınız bu terimleri arayan veya bu terimleri içeren siteleri ziyaret eden kullanıcılara gösterilmez.

Negatif anahtar kelimeler ile aşağıdakileri yapabilirsiniz:

1.Reklamınızın sunmadığınız ürün ve hizmetleri arayan veya bu ürün ve hizmetlerle ilgili web    sitelerini ziyaret eden kullanıcılara gösterilmesini engelleyebilirsiniz.
2.Reklamlarınızı, tıklama olasılığı daha yüksek olan kullanıcılara gösterebilirsiniz.
3.Para harcayıp getiri elde edemeyeceğiniz anahtar kelimeleri hariç tutarak maliyetleri azaltabilirsiniz.

Anahtar Kelime Eşleme Türleri

Reklamlarınızın hangi aramalarda tetikleneceğinin kontrolu için eşleme türleri kullanılır.
Örneğin : Geniş bir kitleye göstermek için geniş eşlemeyi veya belirli müşteri gruplarına odaklanmak için tam eşlemeyi kullanabilirsiniz.
Anahtar kelimeler ne kadar genişse anahtar kelime trafik potansiyeli okadar fazla olur.
Anahtar kelime ne kadar darsa söz konusu anahtar kelime bir kullanıcının aramasıyla o kadar alakalı olur.

Geniş Eşleme : Olası en yüksek arama trafiğini amaçlıyorsanız iyi bir seçimdir.  Bir arama teriminin anahtar kelime terimlerin izi herhangi bir sırada içermesi durumunda (başka terimlerle birlikte de olabilir) reklamınız gösterilebilir.Alaka düzeyi son derece düşük olan anahtar kelimeleri negatif anahtar kelime olarak eklenmelidir.

Plus eşleme : Bir kullanıcı tarafından yalnızca bu düzenlenmiş terimleri veya düzenlenmiş terimlerin yakın varyasyonlarını herhangi bir sırada içeren aramalar yapıldığında gösterilir. Düzenleyici, sıralı eşlemeli veya tam eşlemeli anahtar kelimelerde kullanılamaz.
Geniş eşlemeden daha az reklam trafiği alabileceğiniz anlamına gelse de, alaka düzeyini artırmak istiyorsanız, geniş eşleme düzenleyiciyi kullanmak iyi bir seçimdir.
         
 Sıralı Eşleme : Sıralı eşlemede, kullanıcılar tam olarak anahtar kelimenizi kullanarak veya             anahtar kelimeniz in başına ya da sonuna başka kelimeler ekleyerek arama yaptığında reklamınız gösterilebilir. Ürünüz veya hizmetinizle alakalı olmayan terimleri arayan müşterilere reklam gösterme olasılığı daha düşüktür.

Tam Eşleme : Tam eşlemede reklamlarınız, yalnızca kullanıcılar aramada başka terimler olmadan tam olarak anahtar kelimenizi aradığında gösterilir.

21 Ocak 2015 Çarşamba

Etkili Reklam Metni Yazma

Reklam metinleri tıklanma oranı ve kalite puanı üzerinde önemli bir etkiye sahiptir.

Kalite puanı da sıralamayı etkilediğinden AdWords’te daha az harcayarak daha üst sıralarda yer almanın en önemli etkenlerinden biri etkili reklam metinleridir. Reklam oluşturulken dikkat edilmesi gereken konular..

1.
Ürün gruplarınızı yansıtacak şekilde reklam gruplarına ve kampanyalara ayırmalıyız.
2. AdWord hesabınızdaki reklam grupları içinde en fazla aranan anahtar kelimenin reklam başlığında yeralmasını sağlabiliriz. Sorgudaki anahtar kelime ile eşleşen metinler otomatik olarak vurgulanır.
3. Reklam metninizde ilk satırda ürünün özelliklerini ve faydalarını ön plana çıkartın.
4. 2. satırda fırsatlar ve kampanyalara yer vermeliyiz. (12 Taksit, %20 İndirim)
5. Reklam metininizde harekete geçirici ifadelere yer vermeliyiz.(Satın alın, bize ulaşın, arayın)
6. Görünen URL kısmında anahtar kelimenin yer almasına özen gösterin. Bu kullanıcıların tıkladıklarında daha alakalı bir sayfaya yönlenecekleri havasını verir.

30 Aralık 2014 Salı

Yeni Medya Tasarım Ölçüleri büyük tasarım boyutları ve tüm özellikleri.

Medya Tasarım Ölçüleri, hepsi için büyük tasarım boyutları ve tüm özellikleri.

FACEBOOK BOYUTLAR
Facebook Kapak Fotoğrafı: 851 x 315
Facebook Profil Fotoğrafı: 180 x 180

TWITTER BOYUTLAR
Twitter Kapak Fotoğrafı: 520 x 260 px
Twitter Profil Fotoğrafı: 81 x 81 px

GOOGLE+ BOYUTLAR
Google+ Kapak Fotoğrafı: 2120 x 1192 px
Google+ Profil Fotoğrafı: 270 x 270 px

LINKEDIN BOYUTLAR
LinkedIN Kapak Fotoğrafı: 646 x 220 px
LinkedIn Profil Fotoğrafı: 100 x 60 px

PINTEREST BOYUTLAR
Pinterest Profil Fotoğrafı: 160 x 165 px

INSTAGRAM BOYUTLAR
Instagram Profil Fotoğrafı: 110 x 110 px

YOUTUBE BOYUTLAR
YouTube Kapak Sanat: 2560 x 1440 px
YouTube Kapak Sanat Güvenli Alan: 1546 x 423 px